فیلتر سهام با پی بر ای پایین؛ آموزش گام‌به‌گام در فاندای
تیم آموزش فاندای · · ۸ دقیقه مطالعه
از ساختن شرط اولیه در فاندای تا مقایسه با صنعت و خواندن اجزای سود، یک مثال فرضی را قدم‌به‌قدم دنبال کنید.
فیلتر سهام با پی بر ای پایین شرکت‌هایی را جدا میکند که قیمت پایانی‌شان نسبت به سود هر سهم دوازده‌ماهه اخیر، از حدی که شما انتخاب کرده‌اید کمتر است. خروجی این فیلتر نقطه شروع بررسی است، نه پایان آن؛ بعد از آن باید ببینید سود مثبت است یا نه، نسبت شرکت با کل صنعت فاصله دارد یا نه و سود از کدام اجزا ساخته شده است.
قدم اول: فیلتر سهام با پی بر ای پایین دقیقاً چه چیزی را می‌سنجد؟
نسبت قیمت به سود دوازده‌ماهه اخیر (P/E TTM) یعنی قیمت پایانی روز تقسیم بر سود هر سهم دوازده‌ماهه اخیر. در فاندای، EPS TTM را این‌طور حساب می‌کنیم: سود خالص چهار فصل آخر گزارش‌شده را بر تعداد سهام فعلی شرکت تقسیم می‌کنیم. واحد سود هر سهم ریال است و واحد نسبت «برابر».
گزارش‌های میان‌دوره‌ای در سامانه کدال تجمعی‌اند. پس اگر سود گزارش‌های سه‌ماهه، شش‌ماهه و نه‌ماهه را ساده جمع کنید، بخشی از سود چند بار شمرده میشود. برای ساختن سود چهار فصل باید هم‌پوشانی دوره‌ها را حذف کرد. نتیجه لزوماً با سود آخرین سال مالی برابر نیست.
طبق خبر رسمی سنا درباره اصلاح دستورالعمل افشای اطلاعات، در دی‌ماه ۱۳۹۶ الزام ارائه پیش‌بینی سود هر سهم حذف شد. مبنای این آموزش سود تحقق‌یافته چهار فصل آخر است. نسبتی که بر سود برآوردی بنا شده مخرج دیگری دارد و جای این نسبت را در فیلتر نمی‌گیرد.
سود هر سهم دوازده‌ماهه اخیر (ریال)
نسبت قیمت به سود دوازده‌ماهه اخیر
قدم دوم: شرط P/E کمتر از ۵ را چطور در فاندای اجرا کنیم؟
در صفحه فیلترهای فاندای، شرط P/E TTM را بدون کدنویسی از خانواده «نسبتهای مالی» انتخاب می‌کنید. همه گزینه‌های این خانواده رایگان‌اند و بدون ورود و بدون بسته هم می‌توانید یک شرط اجرا کنید. بر اساس این آموزش، آستانه ۵ فقط برای غربال اولیه است و مرز ارزنده بودن سهم نیست.
دامنه بررسی را مشخص کنید در «فیلترهای کلی»، یکی از این‌ها را برای محدود کردن دامنه انتخاب کنید: صنعت، زیر صنعت، نماد شرکت یا واچ لیست. شرکتهای یک گروه لزوماً درآمدشان را از یک راه به دست نمی‌آورند.
شرط نسبت را بسازید از خانواده «نسبتهای مالی» متغیر P/E TTM، عملگر «کمتر از» و عدد ۵ را انتخاب کنید. با همین یک شرط، نسبتهای منفی هم وارد خروجی می‌شوند.
کران پایین را کنترل کنید در اجرای رایگان، در نتایج ببینید نسبت‌ها مثبت باشند. اگر میخواهید هر دو شرط «بیشتر از» صفر و «کمتر از» ۵ هم‌زمان اجرا شود، آن‌ها را در یک گروه بگذارید؛ این کار به بسته «فیلترهای چندگانه» نیاز دارد.
اگر فیلتر سهام با پی بر ای پایین را میخواهید با شرطی از خانواده «صورت سود و زیان» ترکیب کنید، به بسته «فیلترهای چندگانه» نیاز دارید. شرط‌های یک گروه هم‌زمان برقرار می‌شوند و گروه‌ها با «یا» به هم وصل می‌شوند. بسته «فیلترهای مرتبط با بنیاد سهم» فقط یک شرط را با همه گزینه‌ها اجرا میکند.
قدم سوم: P/E شرکت را با کدام نسبت صنعت مقایسه کنیم؟
نسبت شرکت را با P/E کل صنعت همان شرکت و با نسبت شرکتهای هم‌فعالیت مقایسه کنید. زیر صنعت و ترکیب فعالیت‌ها هم باید به هم نزدیک باشند، چون عضویت در یک صنعت یعنی فعالیت یکسان نیست. اول ببینید هر شرکت درآمد عملیاتی‌اش را از چه کارهایی به دست می‌آورد.
در فاندای، نسبتهای مالی شرکت را کنار رقم کل صنعت و بازار نشان می‌دهیم. رقم بازار تصویر گسترده‌تری می‌دهد، اما جای مقایسه با شرکتهای هم‌فعالیت را نمی‌گیرد. مبنای سود و تفاوت نسبت شرکت با نسبت صنعت را در آموزش نسبت P/E و مقایسه با صنعت توضیح داده‌ایم.
نسبت کل صنعت در فاندای این‌طور ساخته میشود: ارزش بازار همه شرکتهای صنعت را بر مجموع سود خالص دوازده‌ماهه اخیر همان شرکت‌ها تقسیم می‌کنیم. پس این عدد میانگین ساده P/E شرکت‌ها نیست و نسبت هر شرکت وزن برابر ندارد.
| مبنای مقایسه | P/E | پایه سود |
|---|---|---|
| شرکت فرضی الف | ۴ | دوازده‌ماهه اخیر |
| کل صنعت فرضی | ۶ | دوازده‌ماهه اخیر |
پایین‌تر بودن نسبت شرکت از صنعت فقط فاصله عددی را نشان می‌دهد. ترکیب فعالیت، ساختار مالی و اجزای سود را نمی‌گوید؛ پس برای قضاوت درباره ارزنده بودن سهم، مقایسه این دو عدد کافی نیست.
تاریخ داده بازار و دوره سود در دو طرف مقایسه باید یکی باشد. نسبت دوازده‌ماهه را با نسبتی که بر سود برآوردی یا سود یک دوره کوتاه‌تر بنا شده نمیشود مقایسه کرد. بعد از اینکه پایه‌ها را یکی کردید، نوبت سودی است که مخرج نسبت را ساخته است.
قدم چهارم: آیا سود فروش دارایی، P/E را پایین آورده است؟
تله ارزش (Value Trap) یعنی سهمی که با نسبتهای ارزش‌گذاری پایین ارزان به نظر می‌رسد، اما ضعف‌ها یا ریسک‌های بنیادی شرکت این ارزانی ظاهری را تأیید نمی‌کنند. سود فروش دارایی که تکرار نمیشود می‌تواند سود خالص دوازده‌ماهه را بالا ببرد و P/E را پایین بیاورد؛ این یکی از نمونه‌های تله ارزش است. برای دیدن اثر پس از مالیات معامله، صورت سود و زیان و یادداشت‌ها را بخوانید. نسبت پایین بهتنهایی ارزنده بودن را ثابت نمیکند.
در فاندای، صورت سود و زیان شرکت را باز کنید و این ردیف‌ها را دنبال کنید: سود عملیاتی، سایر درآمدها و هزینه‌های غیرعملیاتی، سود پیش از مالیات و هزینه مالیات. بعد در کدال یادداشت مربوط به معامله را بخوانید، چون عنوان ردیف بهتنهایی مبلغ و نوع معامله را نشان نمی‌دهد.
مبلغ فروش دارایی با سود فروش دارایی یکی نیست. برای فهمیدن اثر معامله بر سود خالص، سود آن معامله و مالیات مرتبط مهم است. از سود عملیاتی تا سود خالص هم درآمدها و هزینه‌های مرحله‌های بعد، از جمله هزینه‌های مالی و مالیات، اثر می‌گذارند.
هنگام خواندن یادداشت‌ها، دوره و مبنای گزارش را یکسان نگه دارید. سهم یک معامله را با سود همان دوازده ماه بسنجید و صورت جداگانه را با صورت تلفیقی قاطی نکنید.
سهم اثر پس از مالیات فروش دارایی از سود خالص دوازده‌ماهه (درصد)
سود عملیاتی مثبت اثر فروش دارایی بر سود خالص را از بین نمی‌برد و جای خواندن یادداشت معامله و مالیات مرتبط را هم نمی‌گیرد. عملکرد گذشته تضمین آینده نیست.
قدم پنجم: از نتیجه فیلتر، فهرست بررسی بسازید
خروجی غربال را به فهرست بررسی تبدیل کنید و برای هر شرکت، پرسش‌های باز درباره اجزای سود را بنویسید. نتیجه قابل استفاده فقط ردیفی نیست که شرط را گذرانده؛ نام شرکت است همراه دلیلی که می‌گوید چرا تحلیل ادامه پیدا میکند.
برای هر شرکت منتخب، تاریخ نسبت، دوره سود و مبنای صورت مالی را کنار هم یادداشت کنید. بعد بنویسید پرسش اصلی‌تان درباره کدام جزء سود است: درآمد عملیاتی، هزینه مالی، مالیات یا درآمد یک معامله مشخص. این یادداشت کمک میکند دفعه بعد سریع به همان ردیف صورت مالی برگردید.
اگر دو شرکت نسبت مشابهی دارند، برابر بودن عدد نسبت به این معنی نیست که ترکیب سودشان هم یکی است. شاید سهم درآمدها و هزینه‌های غیرعملیاتی در سود خالص دو شرکت فرق کند، و جواب را باید در صورت سود و زیان و یادداشت‌های همان شرکت پیدا کرد.
برای ادامه کار در فاندای، نسبتهای مالی و صورت سود و زیان شرکت منتخب را کنار هم ببینید. آموزش خواندن صورت‌های مالی در تحلیل بنیادی کمک میکند پرسشی را که از فیلتر درآمده به ردیف مربوط در گزارش وصل کنید. تصمیم نهایی با شماست.
چرا بعضی شرکتهای زیانده از شرط P/E کمتر از پنج عبور میکنند؟
چون عدد منفی از پنج کوچکتر است. شرط «کمتر از پنج» بهتنهایی سودده بودن شرکت را تضمین نمیکند. اگر بررسی را فقط به نسبتهای مثبت میخواهید محدود کنید، شرط «بیشتر از صفر» را هم لازم دارید.
اگر سود هر سهم صفر باشد، P/E را چطور تفسیر کنیم؟
وقتی سود هر سهم صفر است، تقسیم قیمت بر آن تعریف نمیشود. این حالت را نسبت صفر نخوانید و نشانه پایین بودن P/E هم نگیرید.
آیا میتوان EPS پایه صورت سود و زیان را جای EPS TTM گذاشت؟
خیر. EPS پایه از سود خالص متعلق به سهامداران عادی و میانگین موزون تعداد سهام همان دوره ساخته میشود، ولی EPS TTM فاندای از سود چهار فصل آخر و تعداد سهام فعلی استفاده میکند. اگر یکی را جای دیگری بگذارید، مبنای نسبت عوض میشود.
#آموزش فاندای #فیلتر سهام #نسبت قیمت به سود #کیفیت سود