نسبت P/E چیست؟ از بررسی سود مبنا تا مقایسه با صنعت

تحریریه فاندای · ۱۴۰۵/۰۷/۲۱ · ۸ دقیقه مطالعه

با دنبال کردن مثال لبن، مبنای سود در محاسبه P/E را بررسی کنید و محدودیت‌های مقایسه نسبت شرکت با صنعت را بشناسید.

قدم اول: نسبت p/e چیست؟

پاسخ «نسبت p/e چیست»، تقسیم قیمت هر سهم بر سود هر سهم با مبنای مشخص است. نسبت قیمت به سود با واحد «برابر» بیان می‌شود؛ پیش از تفسیر، دوره و روش محاسبه سود مخرج را بررسی کنید.

پاسخ «نسبت p e چه چیزی را نشان میدهد»، قیمت پرداختی بازار به ازای هر ریال سود هر سهم است. «پی بر ای چیست» و «نسبت p e به چه معناست» نیز همین پاسخ را دارند. P/E زمان بازگشت سرمایه یا بازدهی را اندازه نمی‌گیرد.

برای فهم اینکه نسبت p/e در بورس چیست، صورت سود و زیان را باز کنید؛ گزارشی از درآمدها، هزینه‌ها و سود یا زیان شرکت طی یک دوره. گزارش‌های ناشران در سامانه کدال قابل بررسی‌اند. در فاندای نیز صورت سود و زیان و سود هر سهم را نمایش می‌دهیم؛ عنوان دوره و نوع صورت مالی را پیش از انتخاب مخرج بخوانید.

EPS پایه برابر سود خالص متعلق به سهام‌داران عادی تقسیم بر میانگین موزون تعداد سهام دوره است. هنگام یادداشت کردن سود هر سهم، عنوان «پایه» و دوره گزارش را نگه دارید. اکنون مخرج سالانه مثال مشخص است؛ برای خواندن نسبت دوازده‌ماهه باید مبنای دیگری را بررسی کنید.

قدم دوم: P/E TTM چیست و سود مبنای آن چگونه ساخته می‌شود؟

P/E TTM برابر قیمت پایانی روز تقسیم بر سود هر سهم دوازده‌ماهه اخیر است. پاسخ «نسبت p/e ttm چیست» به سود خالص چهار فصل آخر گزارش‌شده وابسته است، نه صرفاً آخرین سال مالی. در فاندای، سود هر سهم دوازده‌ماهه را با تعداد سهام فعلی شرکت محاسبه می‌کنیم.

گزارش‌های میان‌دوره‌ای کدال تجمعی‌اند؛ جمع مستقیم سود سه‌ماهه، شش‌ماهه و نه‌ماهه، سود بعضی فصل‌ها را چند بار می‌شمارد. برای ساخت TTM، باید فصل‌ها را جدا کنید یا از دوره‌های تجمعی هم‌طول استفاده کنید. روش دوم، سود سال مالی قبل را با سود تجمعی امسال جمع و سود دوره مشابه سال قبل را کم می‌کند.

در توضیح TTM در بورسینس، منتشرشده در ۱۳۹۶/۱۱/۰۹، مبنای نسبت، عملکرد محقق‌شده دوازده ماه گذشته معرفی شده است. برای اجرای محاسبه، همه سودها باید واحد یکسان داشته باشند. در فرمول سود هر سهم زیر، سود خالص به ریال وارد می‌شود.

EPS TTM از تعداد سهام فعلی استفاده می‌کند، درحالی‌که EPS پایه به میانگین موزون سهام دوره وابسته است. بنابراین تفاوت دو مخرج هم به دوره سود و هم به مبنای تعداد سهام مربوط می‌شود.

قدم سوم: P/E بالا بهتر است یا پایین؟ پی بر ای منفی یعنی چه؟

P/E پایین به‌تنهایی معیار بهتر بودن نیست؛ پاسخ «نسبت pe بالا بهتر است یا پایین» به بررسی مخرج نیاز دارد. با قیمت مثبت، P/E منفی حاصل سود هر سهم منفی است؛ نسبت پایین‌تر با سود مثبت یکسان، فقط قیمت کمتر را نشان می‌دهد.

برای مقایسه شرکت‌ها، اجزای سود را در صورت سود و زیان بررسی کنید. در صنایع چرخه‌ای، سود بالای مقطعی در اوج رونق، یا شناسایی سودهای غیرتکرارشونده، می‌تواند مخرج را موقتاً بالا ببرد و P/E را به‌شکلی گمراه‌کننده پایین نشان دهد. تغییر سود خالص به‌تنهایی علت تغییر یا تکرارپذیری سود را مشخص نمی‌کند.

پاسخ «پی بر ای منفی در بورس یعنی چه» به علامت مخرج بستگی دارد. P/E منفی را نمی‌توان صرفاً به دلیل کوچک‌تر بودن عدد، بهتر از نسبت‌های مثبت دانست. با قیمت مثبت، وضعیت‌های زیر را از هم جدا کنید.

میان «صفر نمایش‌داده‌شده برای نسبت» و «سود هر سهم صفر» تفاوت بگذارید؛ وضعیت نمایش را با داده سود بررسی کنید. پس از روشن شدن علامت و مبنا، نوبت انتخاب مقایسه مناسب است. داده گذشته تضمین آینده نیست.

قدم چهارم: P/E گروه چیست و مقایسه با صنعت چه شرطی دارد؟

P/E کل صنعت در فاندای، ارزش بازار کل شرکت‌های صنعت تقسیم بر سود خالص کل آن‌هاست، نه میانگین ساده P/E شرکت‌ها. برای نسبت دوازده‌ماهه، سود مخرج نیز باید TTM باشد. میانگین گرفتن از نسبت‌های تک‌شرکت، شاخص دیگری می‌سازد و جایگزین رقم کل صنعت نیست.

نسبت گروه حاصل تقسیم دو جمع است؛ شرکت‌های صورت و مخرج باید یکسان باشند. برای بازبینی رقم، دامنه شرکت‌ها را مشخص کنید و سود یک مجموعه را در برابر ارزش بازار مجموعه‌ای دیگر قرار ندهید. مجموع سود نزدیک صفر یا منفی نیز تفسیر نسبت کل صنعت را محدود می‌کند؛ علامت سود کل گروه اهمیت دارد.

مقایسه شرکت، صنعت و بازار به تاریخ یکسان و پایه سود یکسان نیاز دارد. سود سالانه را با TTM و صورت جداگانه را با تلفیقی در یک استدلال مخلوط نکنید. حتی با رعایت این شرط‌ها، اختلاف نسبت به‌تنهایی علت تفاوت شرکت‌ها را اثبات نمی‌کند؛ برای بررسی علت احتمالی باید به گزارش‌ها برگردید.

پاسخ «نسبت p/e چیست» در مقایسه گروهی نیز به پایه سود وابسته است. در فاندای نسبت شرکت را کنار رقم کل صنعت و بازار نشان می‌دهیم؛ مقایسه به تاریخ و پایه یکسان نیاز دارد. داده‌های این سفارش برای لبن رقم صنعت و بازار ندارند، پس مقایسه عددی انجام نمی‌دهیم.

قدم پنجم: جمع‌بندی؛ با نتیجه بررسی P/E در فاندای چه کنید؟

نتیجه بررسی P/E را همراه مبنای سود ثبت کنید و گزارش بعدی برای مطالعه را بر اساس پرسش حل‌نشده انتخاب کنید. در مثال لبن، نسبت مبتنی بر EPS پایه محاسبه شد، اما داده لازم برای ساخت کامل TTM و مقایسه گروه در اختیار ما نبود. نتیجه کاربردی، حفظ همین مرز است: محاسبه انجام‌شده را با نام درست نگه دارید و بخش ناتمام را نتیجه‌گیری نکنید.

برای شروع بررسی چند شرکت، در صفحه فیلترها یک شرط P/E TTM اعمال کنید. خروجی فیلتر نقطه شروع بررسی است؛ آستانه انتخابی معیار بهتر بودن شرکت‌ها نیست.

1. انتخاب صنعت در «فیلترهای کلی»، از «صنعت» گروه موردنظر خود را انتخاب کنید؛ برای دنبال کردن مثال لبن، «زراعت و خدمات وابسته» را انتخاب کنید.

2. اعمال شرط نسبت مالی از خانواده «نسبت‌های مالی»، P/E TTM را انتخاب کنید و برای تمرین، عملگر «کمتر از» و عدد ۱۰ را وارد کنید؛ آستانه تمرینی ۱۰ برابر حکم ارزشی ندارد.

3. بررسی خروجی هم‌مبنا نسبت شرکت‌های خروجی را با رقم کل صنعت و بازار در تاریخ یکسان و بر پایه TTM مقایسه کنید. سپس صورت سود و زیان را بخوانید؛ رقم نامعلوم لبن را با عددی از پایه دیگر جایگزین نکنید.

#P/E TTM #تحلیل بنیادی #سود هر سهم #مقایسه با صنعت #نسبت قیمت به سود