تحلیل بنیادی شسپا مهر ۱۴۰۵؛ پیش‌بینی سود و ارزش‌گذاری نماد

تحریریه فاندای · ۱۴۰۵/۰۷/۲۴ · ۱۳ دقیقه مطالعه

آخرین به‌روزرسانی: ۱۴۰۵/۰۷/۲۷ ۰۲:۴۵

این مقاله با رسیدن گزارش‌های تازه به‌روز می‌شود.

تحلیل بنیادی شسپا با داده‌های گزارش ماهانه، حاشیه سود و برآورد خود شرکت در کدال نشان می‌دهد جهش فروش نفت سپاهان بیشتر از نرخ روغن پایه آمده است.

در این مقاله، تحلیل بنیادی شسپا یعنی وضعیت بنیادی شرکت نفت سپاهان با نماد شسپا را بررسی می‌کنیم. شسپا گزارش تلفیقی هم دارد، اما همه ارقام این مقاله از صورت‌های مالی جداگانه شرکت اصلی است. با تحلیل گزارش‌های ماهانه منتشرشده در سامانه کدال، روند درآمد و سودآوری، وضعیت حاشیه سود، عوامل مؤثر بر عملکرد آینده و نسبت‌های ارزش‌گذاری شرکت را ارزیابی می‌کنیم. در نهایت، با تکیه بر اطلاعات مالی منتشرشده تا ۲۶ مهر ۱۴۰۵، چشم‌انداز سودآوری و مهم‌ترین فرصت‌ها و ریسک‌های این نماد را مرور می‌کنیم.

۳ نکته مهم در تحلیل بنیادی شسپا

۱. معرفی شرکت نفت سپاهان و صنعت فعالیت

نفت سپاهان (شسپا) یکی از شرکت‌های گروه تولیدکنندگان روغن موتور است و درآمدش را از فروش روغن پایه، روغن‌های فرایند، روغن موتور و پارافین در بازار داخلی و صادراتی می‌سازد.

سبد فروش شرکت از روغن پایه، روغن‌های فرایند، روغن موتور بنزینی، روغن موتور دیزلی، پارافین و روغن‌های صنعتی تشکیل می‌شود. در ۶ ماه نخست سال مالی ۱۴۰۵ فقط روغن پایه ۵۴٫۵٪ از مبلغ فروش را ساخت؛ پس سودآوری شرکت بیش از هر چیز به نرخ و مقدار فروش همین محصول بستگی دارد.

شسپا در بازار بورس معامله می‌شود و ۵۶ میلیارد سهم دارد. طبق سامانه کدال، سرمایه اسمی شرکت ۵٬۶۰۰ میلیارد تومان است که به ۵۶ میلیارد سهم تقسیم شده است. ارزش بازارش در ۲۶ مهر ۱۴۰۵ به ۱۵۴٬۸۹۶ میلیارد تومان رسید. سال مالی شرکت در پایان اسفند بسته می‌شود، پس گزارش سه‌ماهه خرداد نخستین فصل سال مالی ۱۴۰۵ است.

در طرف هزینه، لوبکات بزرگ‌ترین قلم خرید مواد اولیه در ۶ ماه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ بود، با ۷۳٫۱٪ از مبلغ خرید. قیمت همین نهاده بیش از بقیه روی بهای تمام‌شده اثر می‌گذارد، و فاصله قیمت روغن پایه فروخته‌شده با قیمت لوبکات خریداری‌شده تعیین می‌کند شرکت چقدر حاشیه بسازد.

ترکیب درآمد و محصولات را در صفحه نفت سپاهان می‌بینید. برای سنجش جایگاه شرکت در گروه، در بخش ارزش‌گذاری همین مقاله نسبت‌های شسپا را کنار شرکت‌های هم‌گروه و رقم کل صنعت گذاشته‌ایم. پیش از آن لازم است بدانید درآمد شرکت از کدام محصول می‌آید و هزینه‌اش بیشتر به کدام نهاده بستگی دارد؛ دو موضوعی که بخش‌های بعد روی آن‌ها بنا شده‌اند.

۲. بررسی گزارش‌های ماهانه و روند فروش شسپا

فروش ۶ ماه نخست سال مالی ۱۴۰۵ شسپا از فروش کل سال مالی قبل بیشتر شد. طبق گزارش‌های ماهانه شسپا، شرکت در این ۶ ماه ۴۴٬۹۵۳٫۷ میلیارد تومان فروخت؛ ۲۱۰٫۱٪ رشد نسبت به دوره مشابه سال قبل (۱۴٬۴۹۶٫۷ میلیارد تومان). فروش کل سال مالی قبل ۳۸٬۶۳۳٫۴ میلیارد تومان بود، یعنی شرکت در نیمه اول امسال از رقم کل سال پیش جلو افتاد.

از این مبلغ، ۱۹٬۲۷۸٫۱ میلیارد تومان (۴۲٫۹٪) به بازار داخلی و ۲۵٬۶۷۵٫۶ میلیارد تومان (۵۷٫۱٪) به صادرات رسید. در دوره مشابه سال قبل سهم صادرات ۵۴٫۰٪ بود؛ پس وزن صادرات در سبد فروش کمی بالاتر رفته است.

فروش شهریور ۱۴۰۵ به ۱۳٬۳۰۶٫۵ میلیارد تومان رسید؛ ۸۷٫۳٪ رشد نسبت به مرداد ۱۴۰۵ (۷٬۱۰۴٫۷ میلیارد تومان) و ۳۹۲٫۰٪ رشد نسبت به شهریور ۱۴۰۴ (۲٬۷۰۴٫۷ میلیارد تومان). هر شش ماه امسال از ماه مشابه سال قبل بالاتر بود، پس جهش به یک ماه محدود نیست. نمودار زیر فروش هر ماه را با ماه مشابه سال قبل مقایسه می‌کند.

جدول زیر محصولات را به ترتیب سهمشان از فروش تجمعی ۶ ماه نخست مرتب کرده و نرخ فروش شهریور ۱۴۰۵ را با مرداد ۱۴۰۵ و شهریور ۱۴۰۴ مقایسه می‌کند. نرخ از تقسیم مبلغ فروش ماه بر مقدار فروش همان ماه به دست آمده است.

نرخ روغن پایه صادراتی در شهریور ۱۴۰۵ به ۱۷۸٫۱ میلیون تومان برای هر تن رسید؛ ۳۷٫۰٪ بالاتر از ماه قبل و ۱۸۷٫۶٪ بالاتر از شهریور ۱۴۰۴. مقدار فروش تجمعی همین محصول هم ۱۶۲٬۴۹۱ تن بود، در برابر ۸۹٬۴۸۵ تن در دوره مشابه سال قبل. یعنی رشد فروش روغن پایه صادراتی هم از مقدار آمده و هم از نرخ.

ستون نرخ در جدول بالا به میلیون تومان برای هر تن است و از تقسیم مبلغ فروش هر محصول بر مقدار فروش همان محصول در همان ماه به دست آمده است.

۳. تحلیل صورت‌های مالی و حاشیه سود شسپا

صورت‌های مالی ۵ سال اخیر شسپا نشان می‌دهند درآمد و سود شرکت چند برابر شده و حاشیه سود ناخالص هم بالاتر رفته است. طبق صورت سود و زیان جداگانه شسپا که حسابرسی‌شده است، درآمد عملیاتی از ۱۳٬۱۹۷٫۷ میلیارد تومان در سال مالی ۱۴۰۰ به ۳۸٬۶۳۳٫۴ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ رسید. سود خالص در همین دوره از ۳٬۴۲۶٫۰ به ۱۶٬۹۴۴٫۵ میلیارد تومان رسید. در سال ۱۴۰۴ درآمد ۲۷٫۷٪ و سود خالص ۲۱۷٫۷٪ رشد کرد.

سود خالص ۱۴۰۴ از سود ناخالص بزرگ‌تر شد، چون ۹٬۴۱۹٫۰ میلیارد تومان سایر درآمد در صورت سود و زیان ثبت شده بود.

درآمد عملیاتی در این ۵ سال ۱۹۲٫۷٪ رشد کرد و بهای تمام‌شده ۱۷۱٫۶٪؛ یعنی فروش تندتر از هزینه جلو افتاد.

حاشیه سود فصلی و دوره‌ای

حاشیه سود ناخالص سه‌ماهه منتهی به خرداد ۱۴۰۵ به ۳۷٫۲٪ رسید؛ فصل قبل ۳۷٫۸٪ و فصل مشابه سال قبل ۲۱٫۷٪ بود. میانگین ۱۳ ساله همین فصل ۲۹٫۷٪ است و رقم امسال بالاترین حاشیه تاریخچه آن به شمار می‌آید.

حاشیه سود خالص همان سه ماه ۲۵٫۰٪ بود، در برابر ۷۴٫۶٪ در فصل قبل و ۸٫۹٪ در فصل مشابه سال قبل. بالاترین حاشیه خالص این فصل ۲۶٫۶٪ (سال ۱۳۹۸) و پایین‌ترین ۸٫۹٪ (سال ۱۴۰۴) بوده و میانگین ۱۳ سال ۱۹٫۰٪ است؛ رقم امسال بالاتر از میانگین ایستاده است.

آخرین گزارش میان‌دوره‌ای شسپا ۳ ماهه است، پس مقایسه دوره‌ای فقط با دوره مشابه سال قبل انجام می‌شود. روند کامل در تاریخچه حاشیه سود شسپا آمده است.

حاشیه سود ناخالص محصولات

حاشیه ناخالص روغن پایه صادراتی، بزرگ‌ترین قلم درآمد، در سه‌ماهه منتهی به خرداد ۱۴۰۵ ۳۶٫۴٪ بود؛ فصل قبل ۵۰٫۲٪ و فصل مشابه سال قبل ۲۷٫۸٪. نسبت به فصل قبل حاشیه روغن‌های فرایند، روغن موتور بنزینی و روغن موتور دیزلی (هر سه داخلی) بالا رفت، و حاشیه روغن پایه داخلی، روغن‌های صنعتی و محصولات جانبی و مصرفی خودرو (هر سه داخلی) پایین آمد.

۴. پیش‌بینی سود شسپا در سال مالی ۱۴۰۵

طبق پیش‌بینی خود شرکت، سود ناخالص شسپا در سال مالی ۱۴۰۵ به ۱۹٬۰۳۱٫۳ میلیارد تومان می‌رسد. این برآورد همراه صورت‌های مالی ۳ ماهه منتهی به خرداد ۱۴۰۵ در کدال منتشر شد و تاریخ نامه آن ۳۰ تیر ۱۴۰۵ است. شرکت برای ۹ ماه باقی‌مانده، مقدار و مبلغ فروش هر محصول، بهای تمام شده و هزینه‌های عمومی را برآورد کرده است. ستون «برآورد ۱۲ ماهه» جمع عملکرد واقعی ۳ ماه نخست و برآورد ۹ ماه بعدی است. همه این ارقام برآورد خود شرکت‌اند.

درآمد عملیاتی برآوردی

شرکت درآمد عملیاتی کل سال مالی ۱۴۰۵ را ۷۷٬۰۶۳٫۷ میلیارد تومان برآورد کرده است؛ ۹۹٫۵٪ رشد نسبت به سال مالی قبل. گزارش‌های ماهانه نشان می‌دهد شسپا از تیر تا شهریور ۲۷٬۸۲۵٫۵ میلیارد تومان فروخته است؛ یعنی ۴۶٫۴٪ از برآورد ۹ ماهه شرکت (۵۹٬۹۳۵٫۵ میلیارد تومان) در همان ۳ ماه اول محقق شده است. اگر فروش با همین سرعت ادامه یابد، درآمد واقعی از برآورد شرکت بالاتر می‌رود و احتمال اصلاح برآورد در گزارش بعدی هست.

بهای تمام شده برآوردی

مواد مستقیم مصرفی بزرگ‌ترین جزء بهای تمام شده است و شرکت آن را برای کل سال ۵۳٬۳۸۸٫۷ میلیارد تومان برآورد کرده است. جمع بهای تمام شده برآوردی (۵۸٬۰۳۲٫۴ میلیارد تومان) نسبت به سال مالی قبل ۱۲۱٫۷٪ رشد دارد. رشد هزینه در این برآورد از رشد درآمد (۹۹٫۵٪) تندتر است و همین حاشیه سود ناخالص برآوردی را به ۲۴٫۷٪ می‌رساند.

سود و زیان برآوردی و سود هر سهم

پیش‌بینی شرکت به سود ناخالص و هزینه‌های عمومی ختم می‌شود. سایر درآمدها و هزینه‌ها، هزینه مالی و مالیات در آن برآورد نشده‌اند؛ پس سود هر سهم کل سال ۱۴۰۵ از این پیش‌بینی بیرون نمی‌آید. سود هر سهم تحقق‌یافته دوازده ماه اخیر (TTM) ۳٬۷۰۴ ریال است. روش محاسبه این نسبت در سود هر سهم (EPS) چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟ آمده است.

در برآورد شرکت، نرخ روغن پایه صادراتی برای باقی سال حدود ۱۱۵٫۴ میلیون تومان برای هر تن آمده، در حالی که نرخ آخرین ماه ۱۷۸٫۱ میلیون تومان بود. هر تغییر در نرخ این محصول روی درآمد برآوردی اثر مستقیم دارد، چون روغن پایه صادراتی بزرگ‌ترین ردیف فروش برآوردی شرکت است.

۵. ارزش‌گذاری نماد شسپا و مقایسه با صنعت

شسپا با P/E دوازده‌ماهه بالاتر از رقم کل صنعت و پایین‌تر از رقم کل بازار معامله می‌شود. در ۲۶ مهر ۱۴۰۵ قیمت پایانی این نماد ۲۷٬۶۶۰ ریال و ارزش بازارش ۱۵۴٬۸۹۶ میلیارد تومان بود.

طبق نسبت‌های مالی شسپا، نسبت قیمت به سود دوازده‌ماهه اخیر (TTM) شرکت ۷٫۵ برابر است؛ در برابر ۶٫۵ برابر برای کل صنعت و ۹٫۲ برابر برای کل بازار بورس. یعنی بازار برای هر ریال سود دوازده ماه گذشته شسپا کمی بیشتر از صنعت می‌پردازد. نسبت قیمت به فروش (P/S) TTM شرکت ۳٫۱ برابر است (صنعت ۰٫۹، بازار ۲٫۰) و نسبت قیمت به ارزش دفتری (P/B) آن ۵٫۲ برابر (صنعت ۳٫۹، بازار ۳٫۴). رقم صنعت و بازار نسبت ارزش بازار کل گروه به سود یا فروش کل گروه است، نه میانگین ساده نسبت شرکت‌ها.

نمودار بالا P/E شسپا را کنار ۸ شرکت بزرگ گروه تولیدکنندگان روغن موتور از نظر ارزش بازار که P/E دارند می‌گذارد. شسپا میان آن‌ها در بخش بالاتر نسبت‌ها ایستاده است، اما با حاشیه سود خالص ۴۱٫۲٪ در برابر ۱۳٫۱٪ برای صنعت. حاشیه بالاتر بخشی از P/E بالاتر را توضیح می‌دهد؛ P/S سه‌برابری هم از همین فاصله حاشیه می‌آید، چون هر ریال فروش شسپا سود بیشتری از میانگین گروه به همراه دارد.

گزارش‌های ماهانه بعد از خرداد ۱۴۰۵ هنوز در EPS TTM نیامده‌اند، پس جهش فروش تیر تا شهریور در این P/E دیده نمی‌شود. P/E پیش‌نگر را حساب نکرده‌ایم، چون شرکت سود خالص سال را برآورد نکرده است.

۶. فرصت‌ها و ریسک‌های سرمایه‌گذاری در شسپا چیست؟

داده‌های این مقاله برای شسپا چهار فرصت و چهار ریسک نشان می‌دهد. هر مورد به رقمی از بخش‌های قبل برمی‌گردد و با گزارش بعدی شرکت می‌تواند تغییر کند.

فرصت‌ها: نرخ آخرین ماه روغن پایه صادراتی بالاتر از فرض شرکت برای باقی سال است. اگر این سطح بماند، درآمد سال از برآورد شرکت بالاتر می‌رود. فروش تجمعی امسال ۲۱۰٫۱٪ نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد کرد، و ۵۷٫۱٪ از آن صادرات است؛ پس درآمد ارزی شرکت از افزایش نرخ ارز اثر می‌گیرد. حاشیه سود ناخالص آخرین فصل هم بالاتر از میانگین تاریخی همین فصل ایستاده است.

ریسک‌ها: کاهش نرخ ارز یا قیمت جهانی محصولات صادراتی مستقیم به درآمد و حاشیه می‌رسد. ۵۴٫۵٪ از فروش به روغن پایه تکیه دارد؛ افت قیمت یا تقاضای همین یک محصول سریع روی سود اثر می‌گذارد. نسبت بدهی به دارایی شسپا ۴۱٫۸٪ است، در برابر ۳۵٫۳٪ برای کل صنعت، و با بالا رفتن نرخ بهره هزینه مالی روی سود فشار می‌آورد. شرکت بهای تمام‌شده سال را ۱۲۱٫۷٪ رشد‌یافته برآورد کرده، تندتر از رشد ۹۹٫۵٪ درآمد؛ اگر هزینه واقعی همین مسیر را برود، حاشیه پایین می‌آید.

برای دنبال‌کردن این متغیرها، پس از هر گزارش تازه سراغ گزارش‌های ماهانه شسپا و نسبت‌های مالی شسپا بروید.

۷. جمع‌بندی تحلیل بنیادی شسپا

تحلیل بنیادی شسپا نشان می‌دهد سودآوری شرکت بیش از هر چیز به نرخ و مقدار فروش محصولات اصلی و حاشیه سود آن‌ها بستگی دارد. شسپا در ۶ ماه نخست سال مالی ۱۴۰۵ ۲۱۰٫۱٪ رشد فروش نسبت به دوره مشابه سال قبل ثبت کرد؛ فروشی که از رقم کل سال مالی قبل هم جلو افتاد.

حاشیه سود ناخالص آخرین فصل هم بالاترین حاشیه همین فصل در تاریخچه شرکت است و هم از میانگین تاریخی آن فاصله دارد. یعنی حاشیه امروز از سطح معمول شرکت بالاتر رفته و ریسک بازگشت به سطح قبلی را هم باید کنار آن دید.

شرکت در کدال و در نامه ۳۰ تیر ۱۴۰۵ سود ناخالص سال مالی ۱۴۰۵ را ۱۹٬۰۳۱٫۳ میلیارد تومان برآورد کرده و سود ناخالص هر سهم برآوردی ۳٬۳۹۸ ریال است. حاشیه ناخالص این برآورد ۲۴٫۷٪ است؛ پایین‌تر از سال مالی قبل و از میانگین بلندمدت حاشیه سالانه شرکت (۲۸٫۷٪ در ۱۸ سال). پس برآورد شرکت حاشیه‌ای محتاطانه‌تر از عملکرد اخیر را فرض کرده است.

در ارزش‌گذاری، P/E دوازده‌ماهه اخیر شسپا بالاتر از رقم کل صنعت ایستاده و پایین‌تر از کل بازار است. مقایسه فقط وضعیت امروز را توصیف می‌کند و عملکرد گذشته تضمین آینده نیست.

منبع داده‌ها: گزارش‌های فعالیت ماهانه، صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای و سالانه جداگانه و پیش‌بینی منتشرشده شسپا در کدال، و داده معاملات و نسبت‌های مالی فاندای تا ۲۶ مهر ۱۴۰۵. برای مرور همین اعداد، نسبت‌های مالی نفت سپاهان و گزارشات ماهانه نفت سپاهان را کنار هم باز کنید.

#بورس کالا #تحلیل بنیادی #روغن پایه #سود هر سهم #شسپا #نفت سپاهان #گزارش ماهانه