تحلیل بنیادی شتران آبان ۱۴۰۵؛ پیش‌بینی سود و ارزش‌گذاری نماد

تیم تحلیل بنیادی فاندای · ۱۴۰۵/۰۸/۱۸ · ۱۱ دقیقه مطالعه

فروش ماهانه، حاشیه سود فصلی و محصولات، پیش‌بینی خود شرکت برای سال مالی ۱۴۰۵ و نسبت P/E شتران در کنار هم‌گروه‌ها، با داده‌های کدال تا ۱۳ آبان ۱۴۰۵.

این تحلیل بنیادی شتران وضعیت شرکت پالایش نفت تهران را از روی گزارش‌های ماهانه و صورت‌های مالی منتشرشده در سامانه کدال می‌سنجد و روند درآمد و سودآوری، حاشیه سود، عوامل مؤثر بر عملکرد آینده و نسبت‌های ارزش‌گذاری را کنار هم می‌گذارد. شتران گزارش تلفیقی هم دارد، اما همه ارقام این مقاله از صورت‌های مالی جداگانه شرکت اصلی است.

۳ نکته مهم در تحلیل بنیادی شتران

۱. معرفی شرکت پالایش نفت تهران و صنعت فعالیت

پالایش نفت تهران (شتران) یکی از شرکت‌های گروه پالایشگاه‌ها است.

سبد فروش شتران از بنزین معمولی اکتان 87، نفت گار با گوگرد بیشتر از 10PPMکمتر مساوی 50PPM، نفت گاز با گوگرد بیشتر از 5000PPM، نفت کوره با ویسکوزیته 380CST، سوخت جت سنگین (ATK) و وکیوم باتوم تشکیل می‌شود و همه این فروش در بازار داخلی انجام می‌شود. در ۷ ماه نخست سال مالی ۱۴۰۵ بنزین معمولی به‌تنهایی ۱۸٫۹٪ از مبلغ فروش را ساخت و نفت گار با ۱۸٫۱٪ و نفت گاز با ۱۷٫۹٪ کمی کمتر از آن بودند؛ به همین دلیل سودآوری شرکت به نرخ و مقدار فروش همین سه محصول بستگی دارد.

شتران در بازار بورس معامله می‌شود، ۶۵۲ میلیارد سهم دارد و ارزش بازارش در ۱۳ آبان ۱۴۰۵ به ۴۰۰٬۶۳۵ میلیارد تومان رسید. سال مالی شرکت در پایان اسفند بسته می‌شود.

در طرف هزینه، نفت خام با ۱۰۰٫۰٪ از مبلغ خرید مواد اولیه در ۷ ماه منتهی به مهر ۱۴۰۵ بزرگ‌ترین قلم بود و MTBE تنها قلم دیگر است؛ پس قیمت نفت خام بیش از بقیه نهاده‌ها روی بهای تمام شده اثر می‌گذارد.

ترکیب درآمد و محصولات در بخش «در یک نگاه» صفحه شتران در فاندای آمده است و جایگاه شرکت در صنعت را صفحه صنعت پالایشگاه‌ها نشان می‌دهد.

۲. بررسی گزارش‌های ماهانه و روند فروش شتران

فروش ۷ ماه نخست سال مالی ۱۴۰۵ شتران از فروش کل سال مالی قبل بیشتر شد. طبق گزارش‌های ماهانه شتران، شرکت در این دوره در مجموع ۵۲۴٬۰۴۴٫۱ میلیارد تومان فروخت؛ ۱۰۹٫۲٪ رشد نسبت به دوره مشابه سال قبل (۲۵۰٬۵۴۳٫۲ میلیارد تومان). فروش کل سال مالی قبل ۴۵۶٬۶۸۴٫۳ میلیارد تومان بود و همه فروش امسال هم در بازار داخلی ثبت شد.

فروش مهر ۱۴۰۵ به ۸۲٬۹۴۷٫۶ میلیارد تومان رسید؛ ۲۹٫۰٪ افت نسبت به شهریور ۱۴۰۵ (۱۱۶٬۸۴۶٫۱ میلیارد تومان) و ۱۳۹٫۳٪ رشد نسبت به مهر ۱۴۰۴ (۳۴٬۶۶۳٫۲ میلیارد تومان). فروش شش ماه از هفت ماه امسال از ماه مشابه سال قبل بیشتر بود و فقط فروردین عقب ماند. نمودار زیر فروش هر ماه را با ماه مشابه سال قبل مقایسه می‌کند.

جدول زیر محصولات را به ترتیب سهمشان از فروش تجمعی ۷ ماه نخست سال مالی ۱۴۰۵ مرتب کرده و نرخ فروش هر محصول در مهر ۱۴۰۵ را با شهریور ۱۴۰۵ و مهر ۱۴۰۴ مقایسه می‌کند. نرخ از تقسیم مبلغ فروش ماه بر مقدار فروش همان ماه به دست آمده است. نرخ بنزین معمولی (داخلی) در مهر ۱۴۰۵ به ۷۰٫۹ میلیون تومان برای هر مترمکعب رسید؛ ۳۵٫۶٪ افت نسبت به ماه قبل و ۱۳۲٫۵٪ رشد نسبت به مهر ۱۴۰۴. مقدار فروش تجمعی همین محصول در ۷ ماه نخست سال مالی ۱۴۰۵ در مجموع ۱٬۲۲۹٬۰۹۳ مترمکعب بود، در برابر ۱٬۴۹۰٬۰۲۳ مترمکعب در دوره مشابه سال قبل؛ یعنی رشد فروش بنزین از افزایش نرخ آمده و مقدار فروش آن کاهش یافته است.

«فروش نداشت» یعنی محصول در آن ماه در آن بازار فروشی ثبت نکرده است. جزئیات هر محصول در گزارش‌های ماهانه شتران آمده است.

۳. تحلیل صورت‌های مالی و حاشیه سود شتران

صورت سود و زیان پنج سال مالی اخیر نشان می‌دهد درآمد و سود شرکت چگونه تغییر کرده است. طبق صورت سود و زیان شتران، درآمد عملیاتی سالانه از ۱۴۱٬۲۴۰٫۷ میلیارد تومان در سال مالی ۱۴۰۰ به ۴۵۶٬۸۶۵٫۷ میلیارد تومان در سال مالی ۱۴۰۴ رسید و سود خالص در همین دوره از ۱۵٬۳۹۰٫۰ به ۸۱٬۴۸۲٫۴ میلیارد تومان بالا رفت. در سال مالی ۱۴۰۴ درآمد ۳۲٫۶٪ و سود خالص ۲۳۷٫۷٪ رشد کرد.

حاشیه سود ناخالص سالانه در این پنج سال بین ۶٫۹٪ و ۱۸٫۶٪ بود. در همین مدت درآمد عملیاتی ۲۲۳٫۵٪ و بهای تمام شده ۱۹۱٫۳٪ رشد کرد؛ پس فروش تندتر از هزینه بزرگ شده و حاشیه ناخالص سال مالی ۱۴۰۴ را به بالاترین سطح این دوره رسانده است.

حاشیه سود فصلی شتران در سه‌ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ چه تغییری کرد؟

حاشیه سود ناخالص سه‌ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ به ۲۷٫۸٪ رسید؛ در فصل قبل ۱۸٫۲٪ و در فصل مشابه سال قبل ۱۲٫۸٪ بود. در تاریخچه همین فصل، بالاترین حاشیه ناخالص همین ۲۷٫۸٪ (سال ۱۴۰۵) و پایین‌ترین ۰٫۵٪ (سال ۱۳۹۲) بوده و میانگین ۱۵ سال ۸٫۴٪ است؛ پس این فصل بالاتر از میانگین قرار دارد.

حاشیه سود خالص همان فصل ۲۳٫۸٪ بود، در برابر ۱۴٫۵٪ در فصل قبل و ۱۱٫۷٪ در فصل مشابه سال قبل. بالاترین حاشیه خالص تاریخچه این فصل نیز ۲۳٫۸٪ (سال ۱۴۰۵) است، پایین‌ترین ۰٫۶٪ (سال ۱۳۹۲) بوده و میانگین ۱۵ سال ۸٫۵٪ است؛ این حاشیه هم از میانگین بالاتر است.

آخرین گزارش میان‌دوره‌ای شتران ۶ ماهه است پس این دوره را فقط با ۶ ماه مشابه سال قبل می‌شود مقایسه کرد. حاشیه سود ناخالص ۶ ماهه از ۱۱٫۸٪ به ۲۴٫۷٪ و حاشیه سود خالص از ۱۰٫۵٪ به ۲۰٫۷٪ رسید. تاریخچه حاشیه سود شتران روند کامل را نشان می‌دهد.

حاشیه سود ناخالص هر محصول شتران چقدر بود؟

حاشیه ناخالص نفت گاز نهایی (داخلی)، بزرگ‌ترین قلم درآمد، در سه‌ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ ۲۸٫۱٪ بود؛ در برابر ۱۹٫۳٪ در فصل قبل و ۱۲٫۷٪ در فصل مشابه سال قبل. حاشیه انواع بنزین موتور، نفت کوره و مالچ و سوخت جت سنگین (ATK) هم نسبت به فصل قبل بالا رفت.

۴. پیش‌بینی سود شتران در سال مالی ۱۴۰۵

طبق پیش‌بینی خود شرکت، سود ناخالص شتران در سال مالی ۱۴۰۵ به ۱۷۲٬۹۷۷٫۲ میلیارد تومان می‌رسد. این پیش‌بینی همراه صورت‌های مالی ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ در کدال منتشر شد (آخرین نسخه، ۳۰ مهر ۱۴۰۵). شرکت برای ۶ ماه باقی‌مانده سال، مقدار و مبلغ فروش هر محصول، بهای تمام شده و هزینه‌های عمومی را برآورد کرده است. ستون «برآورد ۱۲ ماهه» جمع عملکرد واقعی ۶ ماه نخست و برآورد شرکت برای ۶ ماه باقی‌مانده است، و ارقام برآوردی این بخش همه از خود شرکت است.

درآمد عملیاتی برآوردی شتران از کدام محصولات می‌آید؟

شرکت درآمد عملیاتی کل سال مالی ۱۴۰۵ را ۹۸۳٬۵۷۵٫۵ میلیارد تومان برآورد کرده است؛ ۱۱۵٫۳٪ رشد نسبت به سال مالی قبل. در مهر، نخستین ماه از ۶ ماه باقی‌مانده سال، شتران ۸۲٬۹۴۷٫۶ میلیارد تومان فروخت؛ یعنی ۱۵٫۳٪ از برآورد ۶ ماهه شرکت در یک ماه محقق شد. فروش ماهانه تقریباً هم‌پای برآورد شرکت پیش می‌رود.

بهای تمام شده برآوردی شرکت برای سال ۱۴۰۵ چگونه است؟

مواد مستقیم مصرفی بزرگ‌ترین جزء بهای تمام شده است و شرکت آن را برای کل سال ۸۰۳٬۴۸۳٫۳ میلیارد تومان برآورد کرده است. جمع بهای تمام شده برآوردی (۸۱۰٬۵۹۸٫۳ میلیارد تومان) ۱۱۸٫۰٪ رشد نسبت به سال مالی قبل دارد؛ رشد هزینه در برآورد شرکت از رشد درآمد تندتر است و همین حاشیه ناخالص برآوردی را پایین می‌آورد.

سود و زیان برآوردی شتران چگونه شکل می‌گیرد؟

پیش‌بینی شرکت به سود ناخالص و هزینه‌های عمومی ختم می‌شود و سایر درآمدها و هزینه‌ها، هزینه مالی و مالیات در آن برآورد نشده است؛ پس سود هر سهم شتران برای کل سال (EPS برآوردی) را نمی‌توان از آن ساخت. سود هر سهم تحقق‌یافته دوازده ماه اخیر (TTM) ۲٬۳۰۱ ریال است. روش محاسبه‌اش در سود هر سهم (EPS) چیست آمده است.

نکته مهم این جدول فاصله نرخ است: شرکت سوخت جت سنگین (ATK) (داخلی) را برای باقی سال ۱۰۵٫۸ میلیون تومان برای هر مترمکعب فرض کرده، در حالی که نرخ آخرین ماه ۹۳٫۴ میلیون تومان بود. نرخ فعلی پایین‌تر از فرض شرکت است و اگر همین سطح بماند، درآمد واقعی می‌تواند از برآورد شرکت کمتر شود.

۵. ارزش‌گذاری نماد شتران و مقایسه با صنعت

قیمت پایانی شتران در همان روز ۶٬۱۴۰ ریال بود. طبق نسبت‌های مالی شتران، P/E دوازده‌ماهه اخیر (TTM) شتران ۲٫۷ است؛ در برابر ۳٫۴ برای کل صنعت پالایشگاه‌ها و ۷٫۰ برای کل بازار بورس، یعنی از هر دو پایین‌تر است. P/S TTM شرکت ۰٫۶ (صنعت ۰٫۶، بازار ۲٫۰) و P/B آن ۱٫۹ (صنعت ۲٫۷، بازار ۳٫۳) است. رقم صنعت و بازار از تقسیم ارزش بازار کل گروه بر سود یا فروش کل گروه به دست آمده و میانگین ساده نسبت شرکت‌ها نیست.

نمودار بالا نسبت P/E شتران را در میان هشت شرکت بزرگ گروه پالایشگاه‌ها از نظر ارزش بازار که P/E دارند می‌گذارد. حاشیه سود خالص TTM شتران ۲۲٫۰٪ است، در برابر ۱۶٫۹٪ برای صنعت؛ گزارش‌های ماهانه بعد از شهریور ۱۴۰۵ هنوز در EPS TTM نیامده‌اند. PEGY شتران (P/E تقسیم بر رشد سود عملیاتی به‌علاوه بازده نقدی) ۰٫۰۱ است؛ عدد زیر یک یعنی P/E نسبت به رشد سود فعلی بالا نیست. P/E پیش‌نگر در دسترس نیست، چون شرکت سود خالص سال را پیش‌بینی نکرده است. برای مقایسه با هم‌گروه‌ها، تحلیل بنیادی شپنا مهر ۱۴۰۵ و تحلیل بنیادی شسپا مهر ۱۴۰۵ را هم بخوانید.

۶. فرصت‌ها و ریسک‌های سرمایه‌گذاری در شتران

هر مورد این فهرست به رقمی از بخش‌های قبل برمی‌گردد و با گزارش بعدی شرکت ممکن است عوض شود.

فرصت‌ها:

• فروش تجمعی امسال از فروش کل سال مالی قبل هم بیشتر شده است.

• نسبت بدهی به دارایی شتران ۳۰٫۳٪ است، در برابر ۴۰٫۵٪ برای صنعت؛ یعنی سهم بدهی در دارایی‌های شتران از کل صنعت کمتر است.

• حاشیه سود ناخالص آخرین فصل (۲۷٫۸٪) بالاتر از میانگین تاریخی همین فصل (۸٫۴٪) است.

• P/E شتران از P/E کل صنعت پایین‌تر است.

ریسک‌ها:

• نرخ فروش سوخت جت سنگین (ATK) در آخرین ماه پایین‌تر از فرض پیش‌بینی شرکت است و برآورد درآمد سال را در معرض کاهش می‌گذارد.

• شرکت برای بهای تمام شده سال ۱۱۸٫۰٪ رشد نسبت به سال قبل برآورد کرده است، تندتر از رشد درآمد؛ این رشد می‌تواند حاشیه را پایین بیاورد.

این متغیرها با هر گزارش تازه به‌روز می‌شوند؛ گزارش‌های ماهانه شتران و نسبت‌های مالی شتران نخستین جایی‌اند که تغییرشان را نشان می‌دهند.

۷. جمع‌بندی تحلیل بنیادی شتران

تحلیل بنیادی شتران نشان می‌دهد سودآوری شرکت بیش از هر چیز به نرخ و مقدار فروش محصولات اصلی و حاشیه سود آن‌ها بستگی دارد. فروش ۷ ماه نخست سال مالی ۱۴۰۵ از کل فروش سال قبل جلو افتاد و حاشیه سود ناخالص آخرین فصل به بالاترین سطح همین فصل در تاریخ شرکت رسید. بر اساس پیش‌بینی خود شرکت، سود ناخالص هر سهم در سال مالی ۱۴۰۵ به ۲٬۶۵۱ ریال می‌رسد و حاشیه سود ناخالص برآوردی ۱۷٫۶٪ است؛ این رقم از ۱۸٫۶٪ سال مالی قبل کمتر و از میانگین بلندمدت حاشیه سالانه شرکت (۱۰٫۱٪ در ۲۴ سال) بیشتر است. P/E دوازده‌ماهه شتران هم از P/E کل صنعت پایین‌تر مانده است. عملکرد گذشته تضمینی برای آینده نیست.

منابع داده: گزارش‌های فعالیت ماهانه، صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای و سالانه (جداگانه) و پیش‌بینی منتشرشده شتران در کدال، و داده معاملات و نسبت‌های مالی فاندای تا ۱۳ آبان ۱۴۰۵.