افزایش سرمایه و حق تقدم؛ راهنمای پیگیری کدال تا تبدیل به سهم
تحریریه فاندای · · ۵ دقیقه مطالعه
آخرین به‌روزرسانی:
افزایش سرمایه و حق تقدم به زبان ساده: انواع افزایش سرمایه، فرمول تعداد و ارزش نظری حق تقدم با مثال عددی، دامنه نوسان حق تقدم و مراحل آن در کدال.
افزایش سرمایه و حق تقدم یعنی شرکت تعداد سهامش را زیاد می‌کند و به هر سهامدار، به نسبت سهم‌هایی که دارد، حق می‌دهد سهم‌های جدید را زودتر از دیگران به ارزش اسمی ۱٬۰۰۰ ریال بخرد. در این راهنما می‌بینید افزایش سرمایه چه انواعی دارد، حق تقدم چطور حساب و به سهم تبدیل میشود، و مراحلش را کجای کدال دنبال کنید.
افزایش سرمایه چیست و چه انواعی دارد؟
افزایش سرمایه یعنی بالا رفتن سرمایه ثبت‌شده شرکت و در نتیجه تعداد سهام آن. مهم‌ترین سؤال این است که پول این افزایش از کجا می‌آید، چون فقط در یک روش سهامدار باید پول بدهد و حق تقدم بگیرد.
| منبع افزایش سرمایه | سهامدار چه میگیرد؟ | پول تازه می‌دهد؟ |
|---|---|---|
| سود انباشته و اندوختهها | سهام جایزه | نه |
| مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها | سهام جایزه | نه |
| آورده نقدی و مطالبات حالشده | حق تقدم خرید سهم جدید | بله، ۱٬۰۰۰ ریال برای هر حق تقدم |
| صرف سهام | امکان خرید سهم به قیمتی بالاتر از ارزش اسمی | بله، به مبلغ اطلاعیه پذیره‌نویسی |
در افزایش سرمایه از سود انباشته یا تجدید ارزیابی، شرکت فقط رقمی را از یک سرفصل حقوق مالکانه به سرفصل سرمایه منتقل می‌کند. پول تازه‌ای وارد شرکت نمی‌شود و سهم‌های جدید رایگان به حساب سهامدار می‌آید. حق تقدم فقط در روش آورده نقدی و مطالبات حالشده به وجود می‌آید.
حق تقدم چیست و چطور حساب میشود؟
حق تقدم حقی است که شرکت در افزایش سرمایه از آورده نقدی به سهامداران فعلی می‌دهد تا سهم‌های جدید را پیش از دیگران به ارزش اسمی ۱٬۰۰۰ ریال بخرند. تعداد حق تقدم هر سهامدار به تعداد سهامش و درصد افزایش سرمایه از آورده نقدی بستگی دارد.
تعداد حق تقدم
مبلغ پرداختی (ریال)
قیمت سهم بعد از افزایش سرمایه پایین می‌آید، چون همان شرکت حالا بین سهم‌های بیشتری تقسیم شده است. قیمت نظری سهم بعد از مجمع و ارزش نظری هر حق تقدم این‌طور حساب میشود؛ درصدها را به صورت کسر بنویسید، مثلاً ۵۰٪ را ۰٫۵.
قیمت نظری سهم بعد از افزایش سرمایه (ریال)
ارزش نظری هر حق تقدم (ریال)
قیمت نظری فقط نقطه شروع است. قیمتی که حق تقدم در بازار معامله میشود را عرضه و تقاضا تعیین می‌کند و می‌تواند بالاتر یا پایین‌تر از ارزش نظری باشد.
دامنه نوسان حق تقدم چقدر است؟
حق تقدم همان دامنه نوسان درصدی سهم پایه را دارد. دامنه نوسان را هیئت‌مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار با مصوبه تعیین می‌کند و مصوبه‌ها آن را برای «سهام و حق تقدم سهام» با هم و یکسان تعیین می‌کنند. در مهر ۱۴۰۵ دامنه نوسان سهام و حق تقدم در بورس تهران و بازارهای اول و دوم فرابورس مثبت و منفی ۳٪ است.
این عدد با تصمیم سازمان بورس تغییر می‌کند. سقف و کف قیمت مجاز امروز هر نماد حق تقدم را در صفحه همان نماد در سایت مدیریت فناوری بورس تهران (TSETMC) ببینید.
مراحل افزایش سرمایه و حق تقدم را در کدال چطور دنبال کنیم؟
هر افزایش سرمایه در سامانه کدال چند اطلاعیه پشت سر هم دارد. نام شرکت را جست‌وجو کنید و این اطلاعیه‌ها را به همین ترتیب پیدا کنید:
پیشنهاد هیئت‌مدیره شرکت درصد افزایش سرمایه و منبع آن را اعلام می‌کند و گزارش توجیهی را منتشر می‌کند.
گزارش بازرس قانونی بازرس درباره گزارش توجیهی نظر می‌دهد.
مجوز سازمان بورس سازمان بورس اجازه برگزاری مجمع برای افزایش سرمایه را صادر می‌کند.
مجمع عمومی فوق‌العاده سهامداران افزایش سرمایه را تصویب می‌کنند. نماد سهم بعد از مجمع با قیمت تعدیل‌شده بازگشایی میشود.
اطلاعیه پذیره‌نویسی در روش آورده نقدی، شرکت مهلت استفاده از حق تقدم و شماره حساب را اعلام می‌کند. طبق ماده ۱۶۶ لایحه اصلاح قسمتی از قانون تجارت، این مهلت کمتر از ۶۰ روز نیست.
آگهی ثبت افزایش سرمایه بعد از ثبت، حق تقدمهای پرداختشده به سهم تبدیل و در پرتفوی شما قابل فروش میشود.
پیش از تصمیم درباره حق تقدم، وضعیت مالی شرکت را هم ببینید. در صفحه هر شرکت در فاندای، ترازنامه، سود انباشته و نسبت‌های مالی را کنار رقم کل صنعت نشان می‌دهیم؛ راهنمای استفاده فاندای جای هر گزارش را نشان می‌دهد.
اگر از حق تقدم استفاده نکنید چه میشود؟
سهامدار تا پایان مهلت پذیره‌نویسی سه راه دارد: مبلغ ۱٬۰۰۰ ریالی هر حق تقدم را بپردازد تا به سهم تبدیل شود، حق تقدم را در بازار بفروشد، یا کاری نکند.
اگر کاری نکنید، شرکت حق تقدمهای استفاده‌نشده را بعد از مهلت در بازار عرضه می‌کند و مبلغ فروش، پس از کسر ۱٬۰۰۰ ریال هر حق تقدم و هزینه‌ها، به سهامدار پرداخت میشود. زمان و روش پرداخت را اطلاعیه همان شرکت در کدال می‌گوید.
آیا افزایش سرمایه از سود انباشته حق تقدم دارد؟
نه. در افزایش سرمایه از سود انباشته یا اندوختهها سهامدار پولی نمیدهد و سهام جایزه میگیرد؛ حق تقدم فقط در افزایش سرمایه از آورده نقدی و مطالبات حالشده صادر میشود.
سهم جدید حاصل از حق تقدم کی قابل فروش است؟
بعد از انتشار آگهی ثبت افزایش سرمایه در کدال و تبدیل حق تقدمهای پرداختشده به سهم. تا پیش از آن، خود حق تقدم در نماد جداگانهاش معامله میشود.
آیا درصد بالای افزایش سرمایه نشانه خوبی شرکت است؟
نه بهتنهایی. منبع افزایش سرمایه و هدف آن در گزارش توجیهی، و وضعیت مالی شرکت در صورتهای مالی، تصویر دقیقتری میدهند. دادههای گذشته تضمین آینده نیستند.
#آموزش بورس #افزایش سرمایه #حق تقدم #کدال