تحلیل بنیادی خودرو آبان ۱۴۰۵؛ پیش‌بینی سود و ارزش‌گذاری نماد

تیم تحلیل بنیادی فاندای · ۱۴۰۵/۰۸/۱۵ · ۱۰ دقیقه مطالعه

فروش ماهانه، حاشیه سود فصلی و محصولات، پیش‌بینی خود شرکت برای سال مالی ۱۴۰۵ و نسبت P/E نماد خودرو در کنار هم‌گروه‌ها، با داده‌های تازه کدال.

تحلیل بنیادی خودرو یعنی نگاه به وضعیت شرکت ایران خودرو با نماد خودرو از سه زاویه: فروش ماهانه، سودآوری و قیمتی که بازار برای آن می‌پردازد. شرکت گزارش تلفیقی هم دارد، اما همه ارقام این نوشته از صورت‌های مالی جداگانه شرکت اصلی آمده است. مبنای کار گزارش‌هایی است که در سامانه کدال منتشر شده و آخرین داده‌ها به ۶ آبان ۱۴۰۵ می‌رسد؛ از همین‌ها روند درآمد و حاشیه سود، پیش‌بینی خود شرکت، نسبت‌های ارزش‌گذاری و مهم‌ترین فرصت‌ها و ریسک‌ها را می‌خوانیم.

۳ نکته مهم در تحلیل بنیادی خودرو

۱. معرفی شرکت ایران خودرو و صنعت فعالیت

ایران خودرو (خودرو) از شرکت‌های گروه خودرو و ساخت قطعات است و از نظر ارزش بازار، بزرگ‌ترین شرکت این گروه در میان نمادهای دارای P/E به شمار می‌رود.

سبد فروش خودرو از قطعات ولوازم، گروه پژو، گروه سورن، دنا، تارا و چند محصول دیگر ساخته می‌شود و همه این محصولات در بازار داخلی فروخته می‌شوند. در هفت ماه نخست سال مالی ۱۴۰۵ قطعات ولوازم ۲۲٫۷٪ از مبلغ فروش را ساخت و گروه پژو ۲۱٫۷٪؛ پس سودآوری شرکت بیش از بقیه به نرخ و مقدار فروش همین دو قلم بستگی دارد.

خودرو در بازار بورس معامله می‌شود، ۲٬۵۶۴ میلیارد سهم دارد و ارزش بازارش به ۱۶۵٬۶۱۸ میلیارد تومان رسیده است. سال مالی شرکت در پایان اسفند بسته می‌شود.

هزینه‌ها هم به یک قلم تکیه دارند. در هفت ماه منتهی به مهر ۱۴۰۵، قطعات تولیدی ۸۶٫۵٪ از مبلغ خرید مواد اولیه را ساختند؛ پس قیمت همین نهاده بیش از بقیه روی بهای تمام شده اثر می‌گذارد.

ترکیب درآمد و محصولات در صفحه خودرو آمده است و جایگاه شرکت در صنعت را صفحه صنعت خودرو و ساخت قطعات نشان می‌دهد.

۲. بررسی گزارش‌های ماهانه و روند فروش خودرو

فروش خودرو در هفت ماه نخست امسال چقدر رشد کرد؟

فروش هفت ماه نخست سال مالی ۱۴۰۵ نسبت به دوره مشابه سال قبل ۴۹٫۶٪ رشد کرد. طبق گزارش‌های ماهانه خودرو، شرکت در این مدت ۳۸۹٬۳۱۶٫۸ میلیارد تومان فروخت، در برابر ۲۶۰٬۲۰۴٫۷ میلیارد تومان در دوره مشابه سال قبل؛ فروش کل سال مالی قبل ۵۱۰٬۳۲۰٫۷ میلیارد تومان بود. از فروش پیش از تخفیف، ۳۸۸٬۹۱۶٫۷ میلیارد تومان (۹۹٫۹٪) به بازار داخلی رفت و ۴۰۰٫۱ میلیارد تومان (۰٫۱٪) صادراتی بود؛ سهم صادرات در دوره مشابه سال قبل هم ۰٫۱٪ بود.

فروش مهر ۱۴۰۵ به ۶۰٬۷۲۵٫۲ میلیارد تومان رسید؛ ۲۷٫۲٪ کمتر از شهریور ۱۴۰۵ (۸۳٬۴۰۷٫۴ میلیارد تومان) و ۲۶٫۳٪ بیشتر از مهر ۱۴۰۴ (۴۸٬۰۸۰٫۷ میلیارد تومان). شهریور اوج امسال بود. شش ماه از هفت ماه امسال فروش از ماه مشابه سال قبل بالاتر بود و فقط فروردین عقب ماند. نمودار زیر فروش هر ماه را با ماه مشابه سال قبل مقایسه می‌کند.

سهم و نرخ فروش محصولات خودرو چه تغییری کرد؟

جدول زیر محصولات را به ترتیب سهمشان از فروش تجمعی هفت ماه نخست مرتب کرده و نرخ هر محصول در مهر ۱۴۰۵ را با شهریور ۱۴۰۵ و مهر ۱۴۰۴ مقایسه می‌کند؛ نرخ از تقسیم مبلغ فروش ماه بر مقدار فروش همان ماه به دست آمده است. قطعات ولوازم در کدال فقط با مبلغ گزارش می‌شود، نه با مقدار؛ برای همین در جدول نرخی برایش نیامده و مقایسه نرخ‌ها به خودروها محدود است.

جزئیات هر محصول در گزارش‌های ماهانه خودرو آمده است.

۳. تحلیل صورت‌های مالی و حاشیه سود خودرو

صورت سود و زیان پنج سال مالی اخیر نشان می‌دهد درآمد و سود شرکت چه مسیری را رفته است. طبق صورت سود و زیان خودرو، درآمد عملیاتی سالانه از ۱۰۹٬۸۵۷٫۱ میلیارد تومان در سال مالی ۱۴۰۰ به ۵۱۰٬۳۲۰٫۷ میلیارد تومان در سال مالی ۱۴۰۴ رسید و سود خالص در همین دوره از −۱۱٬۰۹۳٫۷ به ۳۰۸٫۵ میلیارد تومان بالا آمد. در سال مالی ۱۴۰۴ درآمد ۵۳٫۹٪ رشد کرد؛ درصد رشد سود خالص چون سال قبل زیان‌ده بود قابل مقایسه نیست.

حاشیه سود ناخالص سالانه در این پنج سال بین −۱۰٫۹٪ و ۲٫۷٪ نوسان کرد. در همین مدت درآمد عملیاتی ۳۶۴٫۵٪ و بهای تمام شده ۳۳۰٫۲٪ رشد کرد؛ فروش تندتر از هزینه بزرگ شد و حاشیه را از منفی به مثبت رساند.

حاشیه سود خودرو در فصل و دوره اخیر چه تغییری کرد؟

حاشیه سود ناخالص سه‌ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ به ۱۱٫۸٪ رسید؛ فصل قبل −۹٫۱٪ و فصل مشابه سال قبل ۱٫۰٪ بود. در تاریخچه همین فصل، بالاترین حاشیه ناخالص ۱۷٫۷٪ (سال ۱۳۹۳) و پایین‌ترین −۲۷٫۵٪ (سال ۱۳۹۷) بوده و میانگین هفده سال ۱٫۰٪ است؛ یعنی این فصل بالاتر از میانگین ایستاده است. حاشیه سود خالص همان فصل ۶٫۸٪ شد، در برابر −۱۹٫۷٪ در فصل قبل و −۳٫۱٪ در فصل مشابه سال قبل. ۶٫۸٪ بالاترین حاشیه خالص تاریخچه این فصل (سال ۱۴۰۵) هم هست؛ پایین‌ترین −۵۰٫۶٪ (سال ۱۳۹۷) بوده و میانگین هفده سال −۱۰٫۳٪ است.

آخرین گزارش میان‌دوره‌ای خودرو شش‌ماهه است و گزارش دوره‌ای فقط با دوره مشابه سال قبل سنجیده می‌شود. حاشیه سود ناخالص شش‌ماهه از ۰٫۶٪ به ۴٫۵٪ و حاشیه خالص از −۶٫۳٪ به −۲٫۴٪ رسید؛ یعنی شرکت هنوز زیان‌ده است، اما زیانش نسبت به سال قبل کوچک‌تر شده. روند کامل در تاریخچه حاشیه سود خودرو آمده است.

حاشیه سود ناخالص کدام محصولات خودرو بالاتر است؟

حاشیه ناخالص قطعات ولوازم (داخلی)، بزرگ‌ترین قلم درآمد، در سه‌ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ ۷٫۰٪ بود؛ فصل قبل ۳٫۰٪ و فصل مشابه سال قبل −۹٫۳٪. حاشیه گروه پژو (داخلی)، گروه سورن (داخلی) و تارا (داخلی) نسبت به فصل قبل بالا رفت و حاشیه هایما (داخلی) پایین آمد.

۴. پیش‌بینی سود خودرو در سال مالی ۱۴۰۵

طبق پیش‌بینی خود شرکت، سود ناخالص خودرو در سال مالی ۱۴۰۵ به ۵۹٬۳۷۸٫۷ میلیارد تومان می‌رسد. شرکت این پیش‌بینی را همراه صورت‌های مالی شش‌ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ در کدال منتشر کرد (آخرین نسخه، ۳۰ مهر ۱۴۰۵) و در آن برای شش ماه باقی‌مانده سال مقدار و مبلغ فروش هر محصول، بهای تمام شده و هزینه‌های عمومی را برآورد کرده است. ستون «برآورد ۱۲ ماهه» جدول‌ها جمع عملکرد واقعی شش ماه نخست و برآورد شرکت برای شش ماه بعد است. همه این اعداد برآورد خود شرکت‌اند.

درآمد عملیاتی برآوردی خودرو برای سال ۱۴۰۵ از کدام محصولات می‌آید؟

شرکت درآمد عملیاتی کل سال مالی ۱۴۰۵ را ۱٬۱۴۷٬۱۹۰٫۰ میلیارد تومان برآورد کرده است؛ ۱۲۴٫۸٪ بیشتر از سال مالی قبل. در مهر، نخستین ماه از شش ماه باقی‌مانده سال، خودرو ۶۰٬۷۲۵٫۲ میلیارد تومان فروخت که ۷٫۴٪ از برآورد شرکت برای این شش ماه است. سرعت فروش ماهانه هنوز از مسیر برآورد شرکت عقب‌تر است.

بهای تمام شده در پیش‌بینی شرکت چگونه تغییر می‌کند؟

مواد مستقیم مصرفی بزرگ‌ترین جزء بهای تمام شده است و شرکت آن را برای کل سال ۷۷۹٬۶۹۳٫۸ میلیارد تومان برآورد کرده. جمع بهای تمام شده برآوردی (۱٬۰۸۷٬۸۱۱٫۳ میلیارد تومان) ۱۱۹٫۰٪ از سال مالی قبل بیشتر است؛ رشد هزینه در برآورد شرکت از رشد درآمد کندتر است.

سود و زیان برآوردی شرکت برای سال ۱۴۰۵ چه نشان می‌دهد؟

پیش‌بینی شرکت به سود ناخالص و هزینه‌های عمومی ختم می‌شود؛ سایر درآمدها و هزینه‌ها، هزینه مالی و مالیات برآورد نشده‌اند، پس سود هر سهم خودرو برای کل سال (EPS برآوردی) از آن بیرون نمی‌آید. آنچه در دست است سود هر سهم تحقق‌یافته دوازده ماه اخیر (TTM) است که ۲۲ ریال شده. روش محاسبه را در سود هر سهم (EPS) چیست بخوانید.

۵. ارزش‌گذاری نماد خودرو و مقایسه با صنعت

P/E خودرو در برابر صنعت و بازار کجا ایستاده است؟

P/E دوازده‌ماهه خودرو ۲۹٫۴ است. کل صنعت خودرو و ساخت قطعات P/E ندارد، چون سود دوازده ماه اخیر کل گروه منفی است؛ کل بازار بورس ۷٫۱ دارد. در ۶ آبان ۱۴۰۵ قیمت پایانی خودرو ۶۴۶ ریال و ارزش بازار آن ۱۶۵٬۶۱۸ میلیارد تومان بود. طبق نسبت‌های مالی خودرو، P/S دوازده‌ماهه شرکت ۰٫۳ (صنعت ۰٫۵، بازار ۱٫۸) و P/B آن ۱٫۳ (صنعت ۲٫۰، بازار ۳٫۳) است؛ هر دو از رقم صنعت و بازار پایین‌ترند. رقم صنعت و بازار، نسبت ارزش بازار کل گروه به سود یا فروش کل گروه است، نه میانگین ساده نسبت شرکت‌ها.

نمودار بالا نسبت P/E خودرو را کنار هشت شرکت بزرگ گروه خودرو و ساخت قطعات از نظر ارزش بازار که P/E دارند می‌گذارد. حاشیه سود خالص دوازده‌ماهه خودرو ۰٫۹٪ است، در برابر −۳٫۴٪ برای صنعت. گزارش‌های ماهانه بعد از شهریور ۱۴۰۵ هنوز در EPS دوازده‌ماهه نیامده‌اند. P/E پیش‌نگر هم محاسبه نمی‌شود، چون شرکت سود خالص سال را پیش‌بینی نکرده است.

۶. فرصت‌ها و ریسک‌های سرمایه‌گذاری در خودرو

فرصت‌ها و ریسک‌های زیر از داده‌های همین نوشته درآمده‌اند؛ هر مورد به یکی از ارقام بخش‌های قبل برمی‌گردد و با گزارش بعدی شرکت می‌تواند تغییر کند.

فرصت‌ها:

• فروش تجمعی امسال از دوره مشابه سال قبل جلو افتاده است.

• نسبت بدهی به دارایی خودرو ۷۴٫۳٪ است، در برابر ۷۸٫۸٪ برای صنعت؛ بدهی خودرو نسبت به دارایی‌هایش از رقم کل صنعت کمتر است.

• حاشیه سود ناخالص آخرین فصل از میانگین تاریخی همین فصل بالاتر است.

ریسک‌ها:

• سود خالص شش‌ماهه هنوز منفی است (−۷٬۹۲۸٫۱ میلیارد تومان) و حاشیه خالص فصل پیش از آخرین فصل به −۱۹٫۷٪ رسیده بود.

• حاشیه ناخالص از فصلی به فصل دیگر جابه‌جا می‌شود؛ فصل پیش از آخرین فصل −۹٫۱٪ بود.

• فروش ماهانه از مسیر برآورد شرکت عقب‌تر است.

پس از هر گزارش تازه، این متغیرها را در گزارش‌های ماهانه و نسبت‌های مالی خودرو دنبال کنید.

۷. جمع‌بندی تحلیل بنیادی خودرو

تحلیل بنیادی خودرو نشان می‌دهد سودآوری شرکت بیش از هر چیز به نرخ و مقدار فروش محصولات اصلی و حاشیه سود آن‌ها بستگی دارد. فروش امسال از دوره مشابه سال قبل جلوتر است و حاشیه سود ناخالص آخرین فصل، ۱۱٫۸٪، از میانگین تاریخی همین فصل (۱٫۰٪) بالاتر است، اما هنوز با بالاترین حاشیه ثبت‌شده در آن (۱۷٫۷٪) فاصله دارد. بر اساس پیش‌بینی خود شرکت، سود ناخالص هر سهم در سال مالی ۱۴۰۵ به ۲۳۲ ریال می‌رسد. حاشیه سود ناخالص برآوردی ۵٫۲٪ است؛ بیشتر از ۲٫۷٪ سال مالی قبل و پایین‌تر از میانگین بلندمدت حاشیه سالانه شرکت (۶٫۱٪ در بیست‌وسه سال). عملکرد گذشته تضمینی برای آینده نیست.

منابع داده: گزارش‌های فعالیت ماهانه، صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای و سالانه (جداگانه) و پیش‌بینی منتشرشده خودرو در کدال، و داده معاملات و نسبت‌های مالی فاندای.