نحوه محاسبه قیمت پایه سیمان در بورس کالا با داده واقعی
تحریریه فاندای · · ۷ دقیقه مطالعه
با مرور ضوابط تعدیل و داده‌های واقعی معاملات ساروم و سخزر، قیمت پایه سیمان را گام‌به‌گام بررسی کنید.
نحوه محاسبه قیمت پایه سیمان در بورس کالا طبق دستورالعملی که دنیای اقتصاد در اسفند ۱۴۰۴ گزارش کرد، به درصد رقابت هفته قبل گره خورده است. اما نرخ پایه سیمان نوع ۲ فله سیمان ارومیه و سیمان خزر در چهار عرضه اخیر هر بار صفر تا ۱٫۵ درصد بالا رفت؛ کمتر از عددی که فرمول با نرخ ثبت‌شده هر عرضه می‌دهد. متن رسمی ابلاغیه و ضریب تعهد عرضه در داده ما نیست، پس حساب این مقاله آموزشی است.
گام ۱: قیمت پایه در بورس کالا چیست؟
قیمت پایه در بورس کالا کمترین نرخی است که عرضهکننده در اطلاعیه عرضه اعلام میکند و حراج از همان عدد آغاز میشود. خریداران با نرخ برابر یا بالاتر سفارش میدهند و نرخی که معامله با آن بسته میشود، قیمت کشفشده است. اگر خریداری بالاتر از پایه پیشنهاد ندهد، معامله‌ای که انجام شود با همان نرخ پایه است. در صفحه بورس کالای ساروم هر دو نرخ هر عرضه را می‌بینید.
سیمان چگونه در بورس کالا عرضه میشود؟
عرضه سیمان در بورس کالا در داده ما برای ساروم و سخزر هفتگی است و هر تیپ و بستهبندی (فله یا کیسه‌ای) جدا عرضه میشود؛ پس هر محصول نرخ پایه خودش را دارد.
گام ۲: قیمت کشف شده سیمان با قیمت پایه چه فرقی دارد؟
فاصله قیمت کشف شده سیمان در بورس کالا از نرخ پایه، شدت رقابت خریداران را نشان می‌دهد؛ تقاضای بیشتر از عرضه به‌تنهایی نرخ را بالا نمی‌برد. ردیف ۱۴۰۵/۰۷/۱۲ سیمان نوع ۲ فله را در صفحه بورس کالای سخزر پیدا کنید و درصد رقابت را این‌طور حساب کنید:
درصد رقابت
سخزر (هزار ریال بر تن)
| نماد | محصول همسان | قیمت پایه | قیمت کشفشده | عرضه (تن) | تقاضا (تن) | درصد رقابت |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ساروم | سیمان پرتلند نوع ۲ رده ۴۲/۵-فله | ۳۲٬۴۸۵ | ۳۷٬۹۲۰ | ۸٬۵۰۰ | ۱۴٬۴۰۰ | ۱۶٫۷۳٪ |
| سخزر | سیمان پرتلند نوع ۲ رده ۴۲/۵-فله | ۳۰٬۰۱۲ | ۳۹٬۳۲۱ | ۱۲٬۰۰۰ | ۱۹٬۷۶۰ | ۳۱٫۰۲٪ |
| ساروم | سیمان پرتلند نوع ۲ رده ۴۲/۵-کیسه۵۰ | ۴۴٬۵۷۷ | ۴۷٬۲۳۶ | ۱٬۵۰۰ | ۳٬۳۷۵ | ۵٫۹۶٪ |
| سخزر | سیمان پرتلند نوع ۲ رده ۴۲/۵-کیسه۵۰ | ۳۹٬۹۱۳ | ۴۹٬۴۷۶ | ۱۰٬۰۰۰ | ۱۸٬۲۹۰ | ۲۳٫۹۶٪ |
برای مقایسه قیمت سیمان در بورس کالا فقط محصولات همسان یک روز را کنار هم بگذارید: سخزر با پایه کمتر عرضه کرد و به نرخ بالاتری رسید.
گام ۳: نحوه محاسبه قیمت پایه سیمان در بورس کالا چیست؟
قیمت پایه سیمان در بورس کالا چگونه تعیین میشود؟ طبق ضوابطی که بورس‌پرس در ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ منتشر کرد، اگر نمادی در هفته قبل عرضه نشده باشد، نرخ پایه کمترین نرخ پایه همان نماد در ۴ هفته گذشته منهای ۲ درصد است؛ و حداکثر نرخ پایه میانگین موزون قیمت کشفشده ۴ هفته قبل به‌علاوه ۳ درصد است.
دستورالعملی که دنیای اقتصاد در ۲ اسفند ۱۴۰۴ گزارش کرد قاعده‌ای پلکانی را شرح می‌دهد؛ متن رسمی آن را در دست نداریم و نمی‌دانیم برای معاملات مهر ۱۴۰۵ همین نسخه اجرا شده است. اگر نمادی در هفته قبل معامله نداشته باشد، نرخ پایه تغییر نمی‌کند. اگر تا ۲۰ درصد عرضه با همان نرخ پایه معامله شود، نرخ پایه تا ۳ درصد، بین ۲۰ تا ۸۰ درصد ۲ درصد و بیش از ۸۰ درصد ۱ درصد پایین می‌آید. با رقابت، نرخ پایه جدید از میانگین موزون کشفشده و نرخ پایه قبلی ساخته میشود، رشد آن حداکثر ۲۰ درصد است و عرضه کمتر از تعهد هفتگی ضریب تعدیل می‌گیرد:
رقابت تا ۱۰ درصد
رقابت ۱۰ تا ۲۵ درصد
رقابت بالای ۲۵ درصد
سقف رشد
گام ۴: این فرمول با معاملات ساروم و سخزر چه عددی می‌دهد؟
ستون‌های پایه و کشفشده دو عرضه آخر سیمان پرتلند نوع ۲ فله را از صفحه بورس کالای هر نماد برداشته‌ایم، در فرمول گذاشته‌ایم و کنار نرخ پایه‌ای گذاشته‌ایم که شرکت هفته بعد اعلام کرد. داده ما برای هر عرضه یک نرخ کشفشده دارد و فرض کرده‌ایم همان میانگین موزون هفته است؛ اگر معامله دیگری در هفته بوده، نتیجه فرق میکند. ارقام به هزار ریال بر تن است.
| نماد و تاریخ | پایه | کشفشده | رقابت | پایه طبق فرمول با یک معامله در هفته | پایه اعلام‌شده هفته بعد | تغییر واقعی |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ساروم ۱۴۰۵/۰۶/۲۹ | ۳۱٬۶۷۶ | ۳۵٬۴۰۳ | ۱۱٫۷۷٪ | ۳۳٬۵۴۰ | ۳۲٬۰۵۰ | ۱٫۱۸٪ |
| ساروم ۱۴۰۵/۰۷/۰۵ | ۳۲٬۰۵۰ | ۳۶٬۵۰۴ | ۱۳٫۹۰٪ | ۳۴٬۲۷۷ | ۳۲٬۴۸۵ | ۱٫۳۶٪ |
| سخزر ۱۴۰۵/۰۶/۲۹ | ۲۹٬۵۷۷ | ۳۱٬۱۶۸ | ۵٫۳۸٪ | ۳۱٬۱۶۸ | ۲۹٬۵۷۷ | ۰٪ |
| سخزر ۱۴۰۵/۰۷/۰۵ | ۲۹٬۵۷۷ | ۳۴٬۴۱۴ | ۱۶٫۳۵٪ | ۳۱٬۹۹۶ | ۳۰٬۰۱۲ | ۱٫۴۷٪ |
رقابت (درصد)
پایه طبق فرمول (هزار ریال بر تن)
تغییر نرخ پایه اعلام‌شده (درصد)
در هر چهار مورد، نرخ پایه اعلام‌شده کمتر از این عدد بالا رفت؛ در سخزر پس از رقابت ۵٫۳۸ درصدی، نرخ پایه تغییر نکرد. با داده ما نمی‌توان گفت این فاصله از کجاست: ممکن است معامله دیگری در همان هفته، ضریب تعدیل تعهد عرضه یا قاعده‌ای که در این دو گزارش نیامده اثر گذاشته باشد. برای نرخ هفته بعد به اطلاعیه عرضه همان هفته در بورس کالا مراجعه کنید.
گام ۵: رقابت بورس کالا در گزارش ماهانه و سود شرکت چطور دیده میشود؟
در گزارش ماهانه ردیف همان محصول را پیدا کنید و مبلغ فروش را بر مقدار فروش تقسیم کنید. طبق گزارش ماهانه سیمان ارومیه، فروش سیمان فله تیپ دو در شهریور ۱۴۰۵ برابر ۱۲۲٫۴ میلیارد تومان برای ۳۵٬۴۳۴ تن بود و طبق گزارش ماهانه سیمان خزر، فروش سیمان تیپ ۲ فله ۱۴۵٫۱ میلیارد تومان برای ۴۷٬۳۱۴ تن.
ساروم: ۱۲۲٫۴ میلیارد تومان برابر ۱٬۲۲۴٬۰۰۰٬۰۰۰ هزار ریال (هزار ریال بر تن)
سخزر: ۱۴۵٫۱ میلیارد تومان برابر ۱٬۴۵۱٬۰۰۰٬۰۰۰ هزار ریال (هزار ریال بر تن)
این نرخ‌ها کمی زیر نرخ‌های کشفشده شهریور است، مثلاً ۳۵٬۴۰۳ برای ساروم و ۳۱٬۱۶۸ برای سخزر در ۱۴۰۵/۰۶/۲۹. گزارش ماهانه فروش شناسایی‌شده همان ماه را می‌آورد، نه معامله‌های تالار را، پس دو نرخ را جدا بخوانید.
همین حساب در گزارش ماهانه سیمان ارومیه نرخ فروش سیمان فله تیپ دو را ۳۲٬۴۳۳ در تیر، ۳۳٬۰۷۵ در مرداد و ۳۴٬۵۴۳ هزار ریال بر تن در شهریور ۱۴۰۵ نشان می‌دهد. این رشد حاشیه سود ناخالص را فقط وقتی بالا می‌برد که بهای تمام‌شده هر تن کندتر رشد کند؛ سود کل به مقدار فروش و هزینه‌های دیگر هم بستگی دارد. برای بررسی، در صورت سود و زیان ساروم درآمد عملیاتی، بهای تمام‌شده و سود ناخالص یک فصل را کنار فصل قبل بگذارید: اگر درآمد سریع‌تر رشد کرده، حاشیه بهتر شده است؛ اما این مقایسه اثر رقابت بورس کالا را ثابت نمی‌کند، چون ترکیب محصولات و هزینه‌ها هم اثر دارند و صورت سود و زیان فصلی به تفکیک محصول نیست. حاشیه سود ناخالص، سود ناخالص همان فصل تقسیم بر درآمد عملیاتی همان فصل ضرب در ۱۰۰ است؛ روندش را در صفحه حاشیه سود ساروم ببینید.
| سه‌ماهه منتهی به | حاشیه سود ناخالص (درصد) | حاشیه سود خالص (درصد) |
|---|---|---|
| شهریور ۱۴۰۳ | ۶۴٫۳ | ۵۷٫۰ |
| آذر ۱۴۰۳ | ۶۳٫۰ | ۴۴٫۳ |
| اسفند ۱۴۰۳ | ۴۰٫۷ | ۱۰۵٫۷ |
| خرداد ۱۴۰۴ | ۶۸٫۴ | ۵۸٫۲ |
| شهریور ۱۴۰۴ | ۶۳٫۸ | ۵۸٫۸ |
| آذر ۱۴۰۴ | ۶۷٫۵ | ۶۷٫۶ |
| اسفند ۱۴۰۴ | ۵۹٫۹ | ۱۲۶٫۹ |
| خرداد ۱۴۰۵ | ۶۹٫۹ | ۶۵٫۰ |
چگونه معاملات سیمان در بورس کالا را در فاندای رصد کنیم؟
در فاندای ما معاملات سیمان در بورس کالا کنار گزارش ماهانه هر شرکت است. در صفحه فیلترها صنعت «سیمان، آهک و گچ» را از «فیلترهای کلی» انتخاب کنید و شرطی از خانواده بورس کالا با پارامتر «نرخ فروش»، دوره «روزانه»، مقایسه «نسبی» با مبدا «پایه عرضه» و عملگر «بیشتر از» صفر بسازید تا نمادهایی که بالاتر از نرخ پایه فروخته‌اند بیایند.
قیمت پایه در بورس کالا چیست؟
کمترین نرخی است که عرضهکننده در اطلاعیه عرضه اعلام میکند و حراج از آن آغاز میشود.
قیمت کشف شده سیمان با قیمت پایه چه فرقی دارد؟
قیمت پایه نرخ شروع حراج است و قیمت کشفشده نرخی است که معامله پس از رقابت خریداران با آن بسته میشود.
سیمان چگونه در بورس کالا عرضه میشود؟
در داده ما ساروم و سخزر هر تیپ و بستهبندی را هفتگی و جدا با نرخ پایه خودش عرضه میکنند و خریداران در تالار سفارش میدهند.
قیمت پایه سیمان در بورس کالا چگونه تعیین میشود؟
طبق گزارش دنیای اقتصاد از دستورالعمل اسفند ۱۴۰۴، به درصد رقابت هفته قبل بستگی دارد و حداکثر ۲۰ درصد رشد میکند.
#بورس کالا #تحلیل بنیادی #صنعت سیمان #قیمت پایه