ROA چیست؟ راهنمای گام‌به‌گام محاسبه بازده دارایی‌ها و فیلتر سهام در فاندای

تیم آموزش فاندای · ۱۴۰۵/۰۷/۳۰ · ۷ دقیقه مطالعه

ROA نشان می‌دهد شرکت با هر ریال دارایی چند ریال سود خالص ساخته است؛ محاسبه، تفاوت با ROE و فیلتر آن در فاندای.

در پاسخ به اینکه roa چیست، ROA یا نسبت بازده دارایی‌ها (Return on Assets) نسبتی است که نشان می‌دهد شرکت با هر ریال از جمع دارایی‌هایش چند ریال سود خالص ساخته است. در فاندای این نسبت به‌صورت ROA TTM، یعنی سود خالص چهار فصل آخر تقسیم بر جمع دارایی‌ها، کنار رقم صنعت و بازار نمایش داده می‌شود. در این راهنما قدم‌به‌قدم می‌بینید ارقامش از کجا می‌آید، چطور حساب می‌شود و چطور با آن فیلتر می‌کنید.

ROA چیست و چه چیزی را می‌سنجد؟

ROA یعنی سود خالص تقسیم بر جمع دارایی‌ها، به درصد. دارایی‌ها همه چیزهایی‌اند که شرکت در اختیار دارد، از موجودی نقد و کالا تا ساختمان و ماشین‌آلات.

در ترازنامه، جمع دارایی‌ها برابر جمع بدهی‌ها و حقوق مالکانه است؛ یعنی هر دارایی با پول طلبکاران یا مالکان تأمین شده است. ROA به این تفکیک کاری ندارد و بهره‌وری کل منابع را می‌سنجد. مخرج ROE فقط حقوق مالکانه است، یعنی جمع دارایی‌ها منهای جمع بدهی‌ها.

ROA TTM سود خالص چهار فصل آخر گزارش‌شده را بر جمع دارایی‌ها تقسیم می‌کند. ROA دوره‌ای همان نسبت روی دوره گزارش‌شده است، مثلاً روی سود شش‌ماهه، و سالانه نشده است. پس این دو با هم مقایسه‌پذیر نیستند.

فرمول ROA چیست و ارقامش را از کدام صورت مالی بردارید؟

فرمول ROA دو رقم دارد: سود خالص TTM از صورت سود و زیان و جمع دارایی‌ها از ترازنامه آخرین گزارش در سامانه کدال. سود را برای چهار فصل آخر می‌سازید، چون گزارش‌های میان‌دوره‌ای تجمعی‌اند.

1. سود سال مالی قبل را بردارید در صفحه گزارش‌های شرکت در فاندای، صورت سود و زیان را باز کنید و سود خالص آخرین سال مالی را یادداشت کنید. این صورت سالانه حسابرسی‌شده است.

2. سود دوره تجمعی امسال را پیدا کنید از آخرین گزارش میان‌دوره‌ای، مثلاً شش‌ماهه، سود خالص امسال را بخوانید. این رقم حسابرسی‌شده به حساب نمی‌آید.

3. سود همان دوره سال قبل را کم کنید ستون مقایسه‌ای همان گزارش، سود دوره مشابه سال قبل را نشان می‌دهد. آن را از جمع دو رقم قبلی کم کنید تا TTM به دست بیاید.

4. جمع دارایی‌ها را از ترازنامه بردارید ترازنامه وضعیت یک تاریخ است؛ رقم آخرین تاریخ گزارش را بردارید و سود TTM را بر آن تقسیم کنید.

محاسبه ROA با یک مثال گام‌به‌گام

قدم اول: ساخت سود دوازده‌ماهه اخیر

سود شش‌ماهه امسال را اضافه و سود شش ماه مشابه سال قبل را کم می‌کنیم. نتیجه سود چهار فصل آخر است، نه سود آخرین سال مالی.

قدم دوم: تقسیم بر جمع دارایی‌ها

ROA TTM در این مثال برابر ۱۴٪ است؛ یعنی شرکت به‌ازای هر ریال دارایی، ۰٫۱۴ ریال سود خالص در چهار فصل آخر ثبت کرده است. این عدد فقط گذشته را توصیف می‌کند.

قدم سوم: تطبیق با شرکت واقعی در فاندای

برای شرکت واقعی، چهار رقم را از صورت سود و زیان و ترازنامه صفحه گزارش‌های شرکت بردارید و حساب بالا را تکرار کنید. نتیجه باید با ROA TTM زبانه نسبت‌های مالی یکی باشد، با تفاوت گردکردن در حد یک یا دو رقم اعشار. اگر فرق کرد، اول واحدها و بعد ستون سال جاری را بررسی کنید.

تفاوت ROA با ROE چیست و چرا بدهی ROE را بالا می‌برد؟

ROA سود خالص را به جمع دارایی‌ها می‌سنجد و ROE همان سود را به حقوق مالکانه؛ با بیشتر شدن بدهی، حقوق مالکانه کوچک‌تر و ROE بالاتر دیده می‌شود، حتی اگر دارایی‌ها همان‌قدر سود ساخته باشند.

ROE TTM سود خالص چهار فصل آخر تقسیم بر جمع حقوق مالکانه است. صورت کسر در هر دو نسبت یکی است، پس تفاوت فقط از مخرج می‌آید. برای جزئیات آن، roe چیست؟ آموزش گام‌به‌گام محاسبه و فیلتر بازده حقوق مالکانه را ببینید.

نسبت بدهی به دارایی جمع بدهی‌ها تقسیم بر جمع دارایی‌ها، به درصد است. نسبت بدهی به حقوق مالکانه جمع بدهی‌ها تقسیم بر جمع حقوق مالکانه است و به «برابر» بیان می‌شود، نه درصد.

جمع بدهی‌ها فقط وام نیست؛ پرداختنی‌های تجاری و غیرتجاری، مالیات و سود سهام پرداختنی، پیش‌دریافت‌ها، ذخایر و تسهیلات مالی را هم می‌گیرد. پس شرکتی بدون وام بانکی هم می‌تواند نسبت بدهی بالایی داشته باشد.

ROE بالا به‌تنهایی نشانه قوت نیست. ROE شرکت ب چهار برابر الف است، در حالی که دارایی‌هایش سود بیشتری نساخته‌اند. ROA را کنار ROE و نسبت بدهی به حقوق مالکانه بخوانید تا ببینید ROE بالا از سود است یا از مخرج کوچک.

ROA چقدر باشد خوب است و در فاندای چطور فیلتر می‌شود؟

عدد جادویی برای ROA وجود ندارد؛ آن را با رقم همان صنعت و با دوره‌های قبل همان شرکت مقایسه می‌کنید. رقم صنعت در فاندای نسبت دو جمع است، نه میانگین ساده شرکت‌ها، و شرکت‌های بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران را پوشش می‌دهد.

صنایع دارایی‌محور مثل فولاد و پتروشیمی برای تولید به کارخانه و تجهیزات سنگین نیاز دارند و جمع دارایی‌شان بزرگ است؛ صنایع سبک با دارایی کمتر کار می‌کنند. به همین دلیل مقایسه درون‌صنعتی معنا دارد، نه مقایسه شرکت فولادی با شرکت سبک.

1. صفحه نسبت‌های مالی شرکت زبانه نسبت‌های مالی شرکت را باز کنید و ROA TTM را کنار رقم صنعت و بازار ببینید.

2. انتخاب صنعت در صفحه فیلترها، بخش «فیلترهای کلی»، صنعت یا زیر صنعت موردنظر را انتخاب کنید.

3. افزودن شرط ROA خانواده «نسبت‌های مالی» را بزنید و ROA را انتخاب کنید. عملگر («بیشتر از»، «کمتر از» و مانند آن) و عددی بگذارید که از رقم صنعت برداشته‌اید.

4. مرتب‌سازی نتیجه شرکت‌های برگشتی در یک جدول می‌آیند. ستون‌ها را مرتب کنید و صفحه هر شرکت را برای دیدن سود خالص و جمع دارایی‌اش باز کنید.

ROA سود خالص را به کل دارایی‌ها می‌سنجد و به منبع تأمین آن‌ها کاری ندارد؛ برای همین کنار ROE معنا پیدا می‌کند. وقتی ROE از ROA خیلی بالاتر است، باید سراغ بدهی‌ها رفت، چون مخرج کوچک می‌تواند همه تفاوت را بسازد.

روش کار ساده است: ROA را در صنعت خودش با رقم صنعت و با روند همان شرکت بسنجید، آن را کنار ROE و نسبت بدهی به حقوق مالکانه بخوانید و فیلتر را فقط برای فهرست کردن شرکت‌های هم‌صنعت به کار ببرید. نتیجه فیلتر نقطه شروع بررسی است، نه حکم. عدد گذشته تضمین آینده نیست و تصمیم نهایی با شماست.

#ROA #بازده دارایی‌ها #تحلیل بنیادی #فیلتر سهام #نسبت‌های مالی